Intensywny chów bydła, zarówno w produkcji mlecznej, jak i w opasie, wymaga precyzyjnie zbilansowanego żywienia. Szybkie przyrosty masy ciała oraz wysoka wydajność mleczna wywołują znaczne zapotrzebowanie na składniki mineralne, których często brakuje w paszach objętościowych. Odpowiednia suplementacja mikro- i makroelementów staje się kluczowym elementem utrzymania zdrowia stada oraz wysokiej efektywności produkcji.
W systemach intensywnego chowu bydła podstawę żywienia stanowią często kiszonki z kukurydzy, słoma oraz pasze treściwe. Choć zapewniają one energię i białko, nie zawsze dostarczają wystarczających ilości niezbędnych składników mineralnych. Z tego powodu w nowoczesnych gospodarstwach stosuje się różne formy suplementacji, takie jak premiksy mineralne, dodatki chelatowe czy lizawki. Odpowiednio dobrane dawki pokarmowe pozwalają utrzymać właściwą równowagę mineralną organizmu zwierząt i zapobiegać problemom zdrowotnym.
Znaczenie makroelementów w intensywnym żywieniu bydła
Makroelementy to składniki mineralne potrzebne w stosunkowo dużych ilościach. Odgrywają kluczową rolę w budowie kości, funkcjonowaniu układu nerwowego oraz produkcji mleka. Do najważniejszych należą m.in. wapń, fosfor, magnez, sód, potas i siarka.
W intensywnym opasie, w którym duży udział w dawce pokarmowej mają ziarna zbóż i inne pasze treściwe, może dochodzić do niedoboru wapnia. Aby temu zapobiec, stosuje się kredę pastewną, czyli węglan wapnia.
Istotną rolę odgrywa również magnez. Jest on szczególnie ważny w przypadku żywienia opartego na kiszonce z kukurydzy, która zawiera niewielkie ilości tego pierwiastka. W okresie wiosennego wypasu stosuje się często tlenek magnezu, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia tężyczki pastwiskowej.
Natomiast sód i chlor uzupełnia się przede wszystkim poprzez zapewnienie zwierzętom stałego dostępu do lizawek solnych zawierających chlorek sodu. Dzięki temu bydło może samodzielnie regulować pobranie tych składników.
Mikroelementy w żywieniu bydła – niewielkie ilości, duże znaczenie
W intensywnej produkcji bydła znaczenie mikroelementów jest szczególnie duże. Choć zapotrzebowanie na nie jest mniejsze niż w przypadku makroelementów, ich niedobór może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych oraz spadku wydajności produkcyjnej.
W tym celu w żywieniu stosuje się specjalne mieszanki paszowe uzupełniające, takie jak np. Dolmix BJ dla jałówek w pierwszej fazie odchowu. Jeden preparat dostarcza wysoki poziom mikroelementów (Zn, Mn, Cu, Co, J, Se).
Selen należy do pierwiastków szczególnie często deficytowych w paszach. Z tego względu jest on zazwyczaj dodawany do premiksów mineralnych. W sytuacjach znacznego niedoboru stosuje się także preparaty podawane w formie iniekcji.
Z kolei cynk i miedź mają istotne znaczenie dla zdrowia racic oraz prawidłowej płodności, co w stadach o wysokiej wydajności produkcyjnej ma bezpośredni wpływ na wyniki ekonomiczne gospodarstwa.
Metody uzupełniania minerałów w intensywnym chowie
W nowoczesnych systemach żywienia bydła stosuje się różne metody dostarczania składników mineralnych. Jedną z najczęściej wykorzystywanych jest system TMR (Total Mixed Ration), polegający na dokładnym wymieszaniu wszystkich składników dawki pokarmowej. Dzięki temu premiks mineralny trafia równomiernie do całej mieszanki, co zapewnia, że każda sztuka pobiera podobną ilość składników odżywczych.
Istotną rolę odgrywają również dodatki paszowe w formie premiksów. Są one stosowane zarówno w żywieniu opasów, jak i krów mlecznych. Zawierają zestaw niezbędnych składników mineralnych, takich jak chlorek sodu, węglan wapnia czy fosforany, często w połączeniu z odpowiednią ilością białka w dawce pokarmowej.
W intensywnym chowie coraz większą popularność zyskują także bolusy dopaszczowe. Są to kapsułki wprowadzane do żwacza, które stopniowo uwalniają minerały nawet przez okres do 12 miesięcy. Rozwiązanie to pozwala utrzymać stabilny poziom mikroelementów w organizmie zwierząt przez długi czas.
Uzupełnieniem systemu suplementacji są lizawki solne i mineralne, które zapewniają bydłu możliwość pobierania składników mineralnych według indywidualnych potrzeb.
